Category: विचार/ब्लग

पृथ्वीनारायणलाई बिर्सनु आवश्यक्ता मात्र हैन बाध्यता

-सिके लाल अत्यधिक जाडोले गर्दा पुसमा शीतनिद्राको आकांक्षा बढ्छ। शिथिलता महसुस हुन थाल्छ। कार्यक्षमतामा ह्रास आउँछ। मानसिक सामर्थ्य घट्छ। शक्ति क्षीण हुन्छ। त्यसैले हिन्दू समाजमा पुसलाई शुभ महिना मानिँदैन। परम्परागत हिन्दू धर्मावलम्बी परिवारहरूमा बिहेवारी चल्दैन। विशेष पूजापाठ गरिँदैन। जीवन सामान्य रहे पनि माघे संक्रान्ति एवं त्यसपछि आउने वसन्तपञ्चमीको व्यग्र प्रतीक्षामा पुस फासफुस भएर बित्छ। राजनीतिक वृत्तमा भने पुसलाई मसान जगाउने महिनाको रूपमा अर्थ्याए हुने रहेछ। कुरा तार्किक पनि हो। शुभ सुस्त भएपछि स्वभावतः अनिष्टकारी शक्तिहरू सल्बलाउन थाल्ने रहेछन्। महिनाको सुरूवात पुस एकका दिन स्वघोषित राष्ट्रवादीहरूले राजा महेन्द्रको भूत निम्त्याएर गर्ने गर्छन्। उनी साँच्चिकै राम्रा राजा भएका भए यमराजले उनलाई...

Read More

पृथ्वी जयन्ती : के पृथ्वीनारायण शाह इतिहासमा विर्सनलायक राजा थिए ?

-सुयोग ढकाल आजभन्दा लगभग ३०० बर्षअघि २२से अनि २४ से राज्यहरुका रुपमा नेपाल एउटा बिभाजित अनि ससाना राजारजौटाको देश थियो । यस्तै एउटा सामान्य राज्य हालको गोर्खामा थियो जहाँको राजपरिवारमा पृथ्वी नारायण शाहको जन्म भएको हो, आधुनिक नेपालको संरचना, सपना, साकारोक्ति अनि गोर्खाली बीर सिद्धान्तका प्रतिपादक यिनै महान राजालाई मानिन्छ । यि राजालाई नेपालमात्र नभई दक्षिण एसियासम्मनै एउटा दुरदर्शी अनि राष्ट्रियताको प्रतिक नेतृत्वका रुपमा हेरिन्छ । हरेक बर्ष पौष २७ गते पृथ्वी नारायण शाहको जन्मजयन्ति हर्षोल्लास पूर्वक मनाइन्छ । यस दिन केवल एउटा राजाको जन्मदिन मात्र नभई सिंगो नेपालको पहिचान अनि नेपालीपनाको बिगुल फुकिएको र झकझक्याउने दिनका रुपमा पनि...

Read More

कविता : बाटो

– कामना न्यौपाने तिमी क्याण्डल लाईट डिनरमा मस्त भइरहँदा, म पग्लिरहेको मैनबत्ती नियाल्दैछु… तिमीले कलशमा फूलहरु सझाउँदै गर्दा, म निरीह बनेका कांडाहरु हेर्दैछु । तिमीले बुट्टाइएका अक्षहरु सुम्सुमाउँदा, म घस्रिएको निमको संघर्ष देख्दैछु … म कसरी तिमीसँगै तालमा ताल मिलाएर नाचूँ ? मलाई , रापले पग्लिएर तप तप झरेका आँसुहरु बटुलनुछ , तिम्रो रोमान्टिक डेटको लागि शहीद बनेका ती मैनबत्तीका पीड़ाका गाथा गाउनुछ, म कसरी तिमीसँगै भजनमा झूमूँ ? मलाई , अपहेलित र तिरस्कृत तीखा काँडाको घाउ नियाल्नुछ, आत्मसमर्पण गरि फूलसँग बिछोडिएका ती सुरक्षागार्डको व्यथा सुन्नुछ… म कसरी तिम्रो लयमा गीत गाउँ ? मलाई , तिम्रो औलांमा च्यापिएर तिम्रै...

Read More

‘म विग्रिनलाई अष्ट्रेलिया आएकी होइन’

प्यारो दिलभित्रको मेरो आफ्नो मान्छे काले, फेसबुक र भाइभर च्याटिङबाट तिमी सञ्चै छौ भन्नेमा अपडेट छु, तै पनि औपचारिकताकै लागि भए पनि सोध्दैछु–मेरो काले तिमीलाई कस्तो छ ? हुन त हामी हरेक दिन च्याटमा गफिन्छौं,एक अर्काको हरेक दिनको दैनिकीबाट अपडेटेड छौं । साँच्चिकै फेसबुक,ट्वीटर र भाइवर जस्ता सामाजिक सञ्जालहरुले हामीलाई कति पनि एक अर्काबाट टाढा छौं भन्ने आभास हुन दिएको छैन । त्यसैले त तिमीबाट छुट्टिएर यो विरानो देशमा आजको मितिसम्म बाँचिरहेकी छु । कहिले काहीं एक्लै सोच्छु,प्रविधिले यति धेरै छलाङ् नमारिदिएको भए के हुन्थ्यो होला १ अनि अत्यास लाग्दो कल्पनामा डुबेर आफैं अत्तालिन्छु । कारण त तिमीलाई पनि...

Read More

गायक किरण प्रधान : के सोचें मैले,के भयो अहिले

-दीपेन्द्र दोङ तामाङ किरण प्रधानले गीत गाउनकैलागि दार्जिलिङदेखि काठमाडौंसम्मको दुरी छिचोले । डा बनाउने बाबुको सपनालाई लत्याएर गीत गाउदै हिडिदिएकोमा उनले थुप्रैपटक गाली पनि खानुपर्यो । तर संगीतप्रतिको अद्भूत जुनुन र उनीभित्र निहीत प्रतिभाले उनले तत्कालीन समयका संगीतका महारथीहरु नातिकाजी र गोपाल योञ्जनसम्मलाई रिझाए । आफ्नो स्वरको जादूले लाखौं श्रोता दर्शकलाई आफ्नो प्रशंसक बनाए । तर त्यतिबेलै उनी यस्तरी अलप भैदिए,त्यसपछि नेपाली संगीत क्षेत्रमा उनी नोटिस हुने गरि कहिल्यै झुल्किएनन् । त्यसो त उनी देशको राजधानी काठमाडौंकै बासिन्दा बनेका छन् तर सयौं संख्यामा रहेका रेकर्डिङ स्टुडियोहरु उनकालागि टाढा लाग्दै गयो । गाउन भनेपछि महिहत्ते गर्ने किरणलाई पनि कहिले काहीं...

Read More